در مرکبات تاریخچه طولانی کشت، پراکنش وسیع در دنیا، هم‌باروری بین گونه‌ها، دورگ‌گیری‌های جنسی و جهش‌های فراوان باعث گردیده که ارقام بسیار زیادی از انواع مرکبات در جهان وجود داشته باشد که شناسایی دقیق و مطمئن آنها یک مشکل قابل توجه در صنعت مرکبات‌کاری محسوب می‌شود. از طرفی برای اصلاح و تولید ارقام مناسب نیاز به داشتن قدرت انتخاب بالا بین گیاهان موجود می‌باشد و این خود مستلزم شناسایی مواد گیاهی و تنوع موجود در بین آنها است. بنابراین تعیین تنوع ژنتیکی و شناسایی ارقام، پایه اساسی و اولیه برای تحقیقات ژنتیکی و برنامه‌های اصلاح نبات محسوب می‌شود. در این راستا نشانگر ISSR اطلاعات سودمندی را در مورد قرابت ژنتیکی تیپ‌های ناشناخته فراهم می‌آورد. تاکنون چنین مطالعه پایه‌ای در مورد تیپ‌های طبیعی مرکبات حفاظت شده در ایران انجام نشده است و لازم است به عنوان تکمیل‌کننده روش‌های مرفولوژیک و ملکولی دیگر، چندشکلی موجود بین بیوتیپ‌های طبیعی با استفاده از آغازگرهای ISSR مورد تجزیه قرار گرفته تا بتوان از اطلاعات بدست آمده در حفظ و نگهداری و استفاده بهینه از آنها به عنوان ژرم‌پلاسم در به‌نژادی حداکثر استفاده را به عمل آورد.

دسته‌بندی افراد با استفاده از تجزیه خوشه‌ای توسط نرم افزار NTSYS-pcصورت گرفت. تجزیه خوشه‌ای به روش UPGMA و ضریب تشابه جاکارد که دارای بیشترین مقدار ضریب همبستگی کوفنتیک بود (78/0)، انجام شد. دندروگرام در ضریب تشابه 53/0 برش داده شد و ژنوتیپ‌ها در 9 گروه اصلی (A، B، C، D، E، F، G، H و I) گروه‌بندی شدند.

موسسه تحقیقات مرکبات کشور